Jak chwalić dziecko?

jak chwalić

Pochwała, wzmocnienie pozytywne, pozytywna uwaga są to słowa, które opisują to samo. Oznaczają to, że patrzymy pozytywnie na różne rzeczy, osoby, sytuacje. Podoba nam się to co widzimy i chcemy, aby było tego więcej/ częściej. A skoro tak jest dlaczego z takim trudem przychodzi nam chwalenie dziecka?

Chwalenie – przychodzi nam z wielkim trudem.

A ma wielką moc. Otóż pochwały:

  • budują pozytywną samoocenę
  • informują co jest ważne i potrzebne
  • zachęcają do działania
  • utrwalają to, co chcemy, żeby było dłużej
  • wzmacniają relację

Z jakiegoś powodu, często chcemy chwalić tylko to co jest ponad zwyczajne rzeczy. Kiedy dziecko pościeli łożko – uznajemy to za podstawową czynność, za którą nie ma po co chwalić. Jak wysprząta cały dom – to jest coś.

No niestety czekając na wielkie wydarzenia do pochwalenia szybciej doprowadzimy do wypalenia, zmęczenia i zniechęcenia. I dziecku odechciewa się nawet zarzucić koc na łóżko. Bo po co? I tak nie zauważą.

Często stosujemy „pseudopochwały” i dziwimy się, że nie działają. Może to być np. „super,w końcu to zrobiłeś, a tyle było gadania”. Nie wiadomo czy to pochwała, czy narzekanie że tyle musieliśmy gadać.

Pochwała pochwale nie równa!

Ważne jest co zauważamy..

Każde dziecko małe, duże i dorosły lubi kiedy ktoś zauważy, że coś zrobiliśmy.

Wymaga to od nas umiejętności zauważania nie tylko końcowego efektu, ale również małych kroków prowadzących do końca i samych starań.

Dziecko uczyło się cały tydzień a i tak dostało słabą ocenę.

Zauważenie: „Dużo czasu poświęciłeś na naukę – to ważne” może być dużym wsparciem i docenieniem samego wysiłku.

W innej sytuacji dziecko krzyczy na Was, jest wściekłe „jestem wściekły na Was, nie pozwalacie mi na nic” .Zauważenie że : „Mówisz nam o swoich emocjach”.

Być może dziwnie to brzmi, ale zauważanie takich faktów ich nazywanie jest najprostszym wzmocnieniem.

Ważne jest co zauważamy. Niby nic tu do chwalenia, kiedy dziecko na nas krzyczy, a jednak wzmacniamy „jestem wściekły”, nie wzmacniamy sposobu w jaki dziecko to robi.

Ważne jest co mówimy…

Słowa są bardzo ważne. Samo „Super” czasem wystarczy, ale często nie wiadomo o co chodzi. Wracając do przykładu wyżej, gdybyśmy do krzyczącego dziecka powiedzieli „super „- mhm, nie do końca wiemy co jest super.

Fakty sprawdzają się najlepiej. Mówię co widzę, słyszę: „Pościeliłaś łożko – dzięki”, „Dostałaś 5, to wysoka ocena”, „powiedziałaś mi o tym – cieszę się”.

Ważne jest jak mówimy…

Ton głosu, postawa są bardzo ważne. Może się zdarzyć, że jak długo czekamy na jakis efekt wkrada nam się ironia albo sarkazm. To już nie jest pochwała.

Nasz głos musi być pewny, konkretny, ciepły. Tak jakbyśmy chcieli przekazać bardzo ważną wiadomość.

No i szczerość – jeśli silimy się na pochwałę- to druga osoba to wyczuwa, że to nieprawdziwe.

Także pochwała musi być szczera i autentyczna, wtedy to ‚jak’ samo przychodzi.

Ważne jest to kiedy mówimy…

najlepiej od razu, kiedy coś zauważamy. Wtedy wzmocnienie jest najsilniejsze. Kiedy nie mamy takiej możliwości to w rozmowie, kiedy np., dziecko opowiada nam o jakiejś sytuacji w szkole. Słuchając wyłapujemy, to co warto wzmocnić. „Zgłosiłeś się do odpowiedzi”, ” stanąłeś w obronie kolegi”.

Gesty

też mają moc wzmacniania: uśmiech, poklepanie po plecach, przytulenie, przebicie piątki, pokazanie kciuka do góry…

Czasem tylko tyle wystarczy.

Niby nic tu szczególnego, a jednak często słyszę jaka trudność jest w znalezieniu tego co można pochwalić.

Ćwiczenie

Najlepiej w ramach ćwiczenia, wieczorem przed zaśnięciem zrobić listę rzeczy, które dzisiaj robiliście zarówno tych ‚zwyczajnych’ jak i ‚niezwyczajnych’.

Wstałam/em na czas, zrobiłam śniadanie, wyprasowałam/em koszulkę, itp.

Pomyślcie, co chcielibyście, aby było dzisiaj zauważone, pochwalone.

Potem to samo zróbcie wobec swojego dziecka. Spiszcie listę rzeczy, które dzisiaj zrobiło.

Narysowało obrazek, zjadło kanapkę, ubrało się samo, wróciło na czas do domu.

Pomyślcie, co chciałoby abyście dzisiaj zauważyli.

 

Pochwały są szczególnie trudne jeśli mamy kłopot z zachowaniem dziecka, albo dziecko ma ADHD, ZA czy inne zaburzenia.

ale wtedy Twoje dziecko ich szczególnie potrzebuje.

 

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email
Aneta Brzozowska
Latest posts by Aneta Brzozowska (see all)