Konflikt lojalności u dziecka

konflikt-lojalności-psychoterapia-ursynow-warszawa

Konflikt lojalności pojawia się u dziecka gdy stara się zadowolić każdego z rodziców, kosztem swoich potrzeb. Zwykle dziecko każdemu z rodziców mówi przeciwstawne rzeczy na temat tego, czego pragnie. Najczęściej dzieje się tak w sytuacji okołorozwodowej lub gdy rodzice są w konflikcie.

Co wywołuje konflikt lojalności ?

Rodzicom zdarza się  konflikt lojalności wzmacniać poprzez różne komunikaty, które zostają w dziecku. Konflikt lojalności „szarpie” dziecko. Czuje się ono przeciągane raz w stronę matki, innym razem w stronę ojca. Aby zapobiec temu konfliktowi należy mieć czujność, na to co się mówi do dziecka. Oto kilka przykładów komunikatów nasilających konflikt lojalności:

  • „Nie dziwię się, że kłócisz się z matką/ojcem. Zawsze był(a) szurnięta/y” – gdy obrażasz drugiego rodzica prawdopodobnie dziecko nie wie jak się zachować, jest mu przykro, że mówisz źle o osobie, którą kocha.
  • „Tylko nie mów matce/ojcu co ode mnie dostałaś na urodziny”. Wciąganie dziecka w układy, zobowiązywanie do tajemnicy  stawiają dziecko w opozycji do drugiego rodzica. Czasami zmusza to dziecko do okłamywania któregoś rodzica lub obojga rodziców.
  • „Jeśli chcesz mieć te markowe buty pogadaj z matką/ojcem. Dostaje ode mnie mnóstwo kasy na alimenty” lub „Każ ojcu/matce dać Ci 500 zł na dentystę w przyszłym tygodniu”. Rodzice na temat wydatków na dziecko powinni rozmawiać ze sobą – osobiście, telefonicznie, e-mailowo czy smsowo. Dziecko może się bać, wstydzić pytać o pieniądze oraz poczuć się ciężarem dla rodziców.
  • „Czy matka/ojciec jak spędza z Tobą weekend to pije alkohol?”. Jeżeli masz takie podejrzenia sam to sprawdź. Nie zmuszaj dziecka do donoszenia na drugiego rodzica.
  • „Nie musisz wracać na 17.00. Urodziny babci są mniej ważne niż czas spędzony ze mną”. Należy trzymać się ustaleń, jakie zostały podjęte z drugim rodzicem. Jeżeli to się nie dzieje, dziecko może obawiać się reakcji drugiego rodzica na wprowadzone zmiany, poczuć się winnym,  że „zdradza” drugiego rodzica.
  • „Masz obowiązek powiedzieć mi co matka/ojciec mówi o przygotowaniach do sprawy w Sądzie”. Dziecko nie powinno wiedzieć o przygotowaniach do sprawy sądowej, czytać akt sądowych i słuchać relacji ze sprawy. Jeżeli dziecko ma zeznawać w sądzie trzeba je do tego przygotować. Dziecku przedstawiamy tylko te informacje zawarte w wyroku sądu, które bezpośrednio jego dotyczą – terminy spotkań, ustalenia co do wakacji.
  • „Czy wolisz mieszkać ze mną czy z ojcem/z matką?”.  To bardzo trudne pytanie dla dziecka. Może wywoływać lęk przed tym jak zareagują rodzice na decyzje, dziecko może nie znać odpowiedzi na to pytanie.
  • „Tylko nie mów  ojcu/matce, że spotykam się z Rafałem/Renatą” – znowu tajemnica!!! Dziecko nie wie jak się zachować.
  • „Jak nazywa się ta nowa baba ojca/ten nowy gach matki? „– jest to zachęcenie do donoszenia na drugiego rodzica.
  • „Powiem ojcu/matce, że jesteś chory i spędzimy weekend razem. Dobry pomysł?” – okłamywanie rodzica,  odbije się na dziecku poczuciem winy, iż okłamał drugiego rodzica. Poza tym kłamstwo może generować konieczność kolejnych kłamstw i wywoływać kolejne napięcia w dziecku.
  • „Nie dam Ci tych ubrań na wyjazd z ojcem/ z matką. Stać go/ją na nową partnerkę/nowego partnera to też stać, aby Ci kupił ubrania na wycieczkę”. Dziecko ma prawo brać ze sobą rzeczy, które chce.

Radzenie sobie z konfliktem lojalności

Dzieciaki próbują sobie poradzić z konfliktem lojalności tak jak potrafią. Niektóre próbują, nie patrząc na swoje potrzeby, zadowalać rodziców. Kosztuje je to wiele energii, może powodować depresje, zaburzenia lękowe.

Niektóre dzieci zaczynają obwiniać siebie za to że „łączą rodziców” – mówią: „gdyby mnie nie było bylibyście wolni, nie kłócilibyście się”. Taka postawa może prowadzić do zachowań  autoagresywnych dziecka  ( m.in.walenie głową o ścianę, samookaleczenia), a nawet myśli samobójczych czy prób samobójczych.

Inne postanawiają stanąć po stronie jednego rodzica, dystansując się lub urywając kontakt z drugim rodzicem. To działanie zmniejsza konflikt lojalności. Jednak dziecko potrzebuje obojga rodziców. Odcięcie jednego z nich jest niekorzystne dla dalszego rozwoju dziecka.

Jest też grupa dzieci, które stwierdza, że rodzicom nie można ufać. Nie obejmują stanowiska, a wręcz izolują się od rodziców, próbując żyć samodzielnie bez ingerencji. Zakładają na siebie „zbroję” , którą bardzo trudno im później „zdjąć” dla bliskich osób. Te osoby zwykle duszą w sobie emocje, udają przed samym sobą, iż „nic mnie to nie obchodzi”. Duszenie emocji może mieć negatywne konsekwencje dla zdrowia psychicznego dziecka.

Wizyta u specjalisty

Jeżeli występuje konflikt lojalności, rodzice powinni udać się do psychologa czy psychoterapeuty dzieci i młodzieży na konsultacje, aby porozmawiać co takiego robią, iż ten konflikt się pojawił, nasila się. Jeżeli okazuje się, że jeden z rodziców nie odpuszcza i dalej wpędza dziecko w konflikt lojalności, drugi rodzic może jedynie nie robić tego samego i być zdrową alternatywą dla dziecka.

Dziecko przeżywające konflikt lojalnościowy potrzebuje neutralnej osoby, z którą może omówić przeżywane emocje, pojawiające się myśli. Taką możliwość daje dziecku psychoterapia. Bardzo ważne jest, aby psychoterapeuta był w kontakcie z obojgiem rodziców. Jeżeli psychoterapeuta współpracuje tylko z jednym rodzicem, dziecko może mieć fantazję, iż chodzenie na psychoterapię jest działaniem „przeciwko drugiemu rodzicowi”, co nasili konflikt lojalności. O tym Jak pomóc dziecku po rozwodzie przeczytacie w artykule o tym samym tytule. Zachęcam też do przeczytania  artykułów o tym Jak przygotować dziecko do rozwodu rodziców  oraz  Życie rodzinne po rozwodzie.

fot. www.freeimages.com

Print Friendly, PDF & Email
Julita Kulik
Latest posts by Julita Kulik (see all)