Nastolatek – kiedy zacząć się martwić?

psychoterapia dla młodzieży

Okres dojrzewania to czas, kiedy w ciągu kilkudziesięciu miesięcy młody człowiek staje się biologicznie, psychicznie, społecznie kimś zupełnie innym. Tak intensywnych zmian już więcej nie ma, przy dojrzewaniu dorosłość to nuda i rutyna. To czas wielu trudności oraz napięć zarówno dla nastolatka jak i rodziców.  O tym jak przetrwać dojrzewanie można przeczytać  m.in. w artykułach: Nastolatek- czego się spodziewać?,  Nastolatek – jak przetrwać bunt oraz Co chciałby usłyszeć Twój nastolatek?  Tym razem chce zasygnalizować kiedy zacząć się martwić o  nastolatka i szukać pomocy u specjalistów, aby pomóc mu pokonać napotkane trudności.

Nastolatek widzi i przeżywa

Trzeba mieć świadomość, iż nastolatek  ( mniej więcej w okolicach siódmej klasy ) zaczyna aktualizować informację na swój temat i swojej rodziny. Zaczyna rozumieć co się dzieje w życiu jego rodziny, porównuje czy podobnie jest w rodzinach jego znajomych. Kiedy sam czujesz/wiesz, że w Waszej rodzinie jest problem, nie okłamuj się, że nastolatek tego nie widzi – WIDZI i przeżywa.Potrafi surowo oceniać rodziców ale i siebie. Może obwiniać siebie za obecny stan rzeczy. Nastolatkowi należy się prawda, szczere opowiedzenie na stawiane przez niego pytania. Tylko wtedy może się poczuć w życiu bezpiecznie i mieć zaufanie do rodziców.

Niepokojące zachowania

Zdecydowanie warto przyjrzeć się temu co dzieje, się w życiu nastolatka, gdy zauważamy:

  • widoczną zmianę w zachowaniu nastolatka – np. kiedyś aktywny i pełen humoru teraz smutny i bierny,
    macie poczucie, iż znika Wasze dziecko;
  • nastolatek nie nawiązuje relacji rówieśniczych i siedzi w domu – wtedy nie może budować sieci kontaktów społecznych poza rodziną;
  • grupa rówieśnicza nastolatka  wydaje się Wam „podejrzana” – warto wtedy przede wszystkim poznać kolegów czy koleżanki swojego dziecka, tylko wtedy można w miarę obiektywnie ocenić, czy jest się czym martwić;
  • nastolatek nie je, traci na wadze – warto wtedy zmierzyć BMI dziecka , to najprostsza forma weryfikacji czy waga jest prawidłowa dla wieku i wzrostu;
  • nastolatek nie może jeść, ma bóle brzucha, biegunki, wymioty – najprawdopodobniej nie radzi sobie z napięciem, stresem i reaguje psychosomatycznymi objawami;
  • chronicznie nie może wstać z łóżka, jest ospały, nic mu się nie chce – warto sprawdzić, czy to nie są objawy depresji;
  • nie może zasnąć, budzi się w nocy, boi się spać sam – być może nie radzi sobie z silnym lękiem;
  • nie chce iść do szkoły, do sklepu, obawia się oceny innych;
  • wypowiada „dziwne”, nieprawdziwe treści, które nie mają potwierdzenia w rzeczywistości;
  • widzi lub słyszy coś czego faktycznie nie widać, nie słychać;
  • znikają Wam pieniądze.

Szkodliwe radzenie sobie z emocjami

Nastolatki muszą radzić sobie z napływającymi emocjami. Czasami te emocje je przerastają. Dodatkowo gdy nie mają wsparcia ze strony dorosłych, radzą sobie ze sobą tak jak potrafią. Do szkodliwych sposobów radzenia sobie z przerastającymi emocjami możemy zaliczyć m.in. :

  • samookaleczenia (najczęstsze miejsca to nadgarstki, przedramiona ale i uda, brzuch, pięty, miednica);
  • myśli samobójcze i zamiary samobójcze (zbieranie leków, szykowanie sznura, pisanie listu pożegnalnego);
  • próby samobójcze;
  • uzależnienia od substancji psychoaktywnych;
  • uzależnienia behawioralne – komputer, telefon;
  • wyżywanie się na innych;
  • odcinanie się od emocji poprzez zachowania obojętne – zamrażanie się emocjonalne,  bycie jakby za szybą „nic mnie nie obchodzi”, „mam to gdzieś”.

Co robić gdy dzieje się źle?

  • Zdecydowanie nie bać się wzywać karetki / zawieźć na ostry dyżur psychiatryczny, gdy dziecko deklaruje chęć odebrania sobie życia.
  • Traktować  samookaleczenia jako sygnał, że nastolatek nie radzi sobie z regulacją negatywnych emocji.
  • Poważnie traktować wypowiadane, pisane myśli samobójcze.
  • Gdy nastolatek opowiada, o czymś z czym mu trudno, to wysłuchać go, nie bagatelizować problemu, nie oceniać, nie pouczać. Po prostu WYSŁUCHAĆ i PRZYTULIĆ.
  • Gdy nastolatek chce porozmawiać ze specjalistą umożliwić mu to.
  • Jeżeli niepokoi Was zachowanie dziecka zasięgnąć porady specjalisty – psychologa czy psychoterapeuty dzieci i młodzieży lub psychiatry.
  • Przed wizytą u specjalisty zrobić nastolatkowi podstawowe badania m.in:  morfologia, mocz, poziom hormonów.

Pomoc dla nastolatka

Do możliwych form wsparcia nastolatka należą:

  • Psychoterapia indywidualna młodzieży – pamiętaj, że psychoterapię prowadzi PSYCHOTERAPEUTA czyli osoba w trakcie lub po ukończeniu 4-letniego szkolenia psychoterapeutycznego. O psychoterapii młodzieży w Gaju możesz poczytać tu.
  • Terapia grupowa dla młodzieży – zwłaszcza korzystna dla nastolatków, mających trudność w nawiązywaniu relacji z rówieśnikami .
  • Terapia rodzinna – niezbędna m.in. gdy w rodzinie nie ma między sobą komunikacji, jest wzajemna wrogość czy gdy nastolatek nie chce skorzystać z indywidualnej psychoterapii. W terapii rodzinnej uczestniczy cała rodzina, nastolatek czuje, że nie tylko on pracuje nad zmianą.
  • Konsultacja psychiatryczna – aby wykluczyć lub zdiagnozować u nastolatka całościowe zaburzenia rozwoju, zaburzenia psychiczne czy wprowadzić farmakoterapię.
  • Włączenie leków przez psychiatrę. Bywa, że bez farmakoterapii nie da się rozpocząć psychoterapii. Należy pamiętać, iż farmakoterapia zmniejsza tylko występujące objawy, nie rozwiąże trudności nastolatka czy rodziny.
  • Hospitalizacja na oddziale dziennym lub zamkniętym. Dla  mieszkańców Warszawy zamknięte oddziały młodzieżowe, przyjmujące w trybie ostro dyżurowym  znajdują się w  Instytucie Psychiatrii i Neurologii (dla młodzieży 13-19 lat) w Warszawie, w Szpitalu Psychiatrycznym w Józefowie (15-18 lat) i Konstancinie (14-18 lat).

Obecnie jest wiele możliwości, aby pomóc nastolatkowi. Przede wszystkim poszukajcie specjalisty godnego zaufania – psychologa dziecięcego czy psychoterapeuty dzieci i młodzieży. Następnie należy pozwolić specjaliście zbadać co jest trudnością nastolatka, rodzica a może całej rodziny. Wtedy można zaprojektować jakie wsparcie będzie najlepsze. Czasami warto skorzystać z kilku rodzajów wsparcia.

/fot. freeimages/

Print Friendly, PDF & Email
Julita Kulik
Latest posts by Julita Kulik (see all)