Pewność siebie – jak traktuję siebie?

Bywają takie momenty w życiu kiedy postanawiamy coś zmienić, gdy zaczynasz od nowa, z nowym spojrzeniem. Może być to zmiana zawodu po latach męczenia się w branży, której nie lubisz, może to być początek po rozwodzie, a może to być początek pewności siebie. Obrazu siebie, które odkryjesz podczas psychoterapii.

Nasz obraz siebie kształtuje się w procesie wychowania. W domu nabywamy doświadczeń, które kształtują nasze reakcje, sposoby radzenia sobie oraz naszą pewność siebie. Jest to oczywiście pewne uproszczenie, bowiem czynniki wpływające na kształtowanie się osobowości i obrazu siebie mogą być bardzo złożone i nie zawsze da się ułożyć je w jeden uniwersalny wzór, każdy człowiek jest indywidualny. Jednak psycholodzy ciągle szukają wyjaśnień natury ludzkiej, zatem opisują go przez pewne schematy emocjonalne.

Rodzice poprzez swój stosunek do dziecka kształtują w nim postawę relacji ze światem, ale również relacji ze samym sobą. To czy dziecko stanie się dla siebie dorosłym wyrozumiałym, akceptującym błędy, troskliwym i kochającym ma swoje źródła w dzieciństwie. To w tym czasie dziecko uczy się radzenia sobie ze swoimi emocjami, samokontroli swoich impulsów oraz stosunku do samego siebie. W okresie dzieciństwa buduje się pewność siebie oraz obraz samego siebie.

Jeśli potrzeby dziecka nie są wysłuchiwane, a chodzi tu o podstawowe potrzeby maleńkiego dziecka jak nakarmienie, przytulenie, reagowanie matki na jego nastrój, to uczy się ono czy wolno mu zgłaszać swoje potrzeby, czy też nie. Jeśli matka nie reaguje na płacz dziecka, może ono przestać go wyrażać.

Relacja matka- dziecko.

J.Bowlby brytyjski psychiatra stworzył koncepcję więzi budowanej w oparciu o relację  matka-dziecko. Okazuje się, że ta podstawowa relacja silnie wpływa na postawę dziecka wobec świata i samego siebie. Psycholog stworzył koncepcję kształtowania się charakteru osoby na podstawie podstawowej więzi.

W dziecku, na którego potrzeby opiekunowie reagują w nieadekwatny sposób lub wcale budują się mechanizmy obronne, czyli sposoby reagowania i radzenia sobie z sytuacją. Mają one uchronić dziecko przed cierpieniem i lękiem poprzez niepamięć doświadczeń, nadawanie im zniekształconych znaczeń. Wiele takich mechanizmów pozostaje rozwijana do samej dorosłości. Często gdy człowiek doświadcza niezrozumienia, cierpienia, albo odmienności, osoba rozpoczyna psychoterapię.

Zdrowe relacje.

Dobre funkcjonowanie człowieka pozwala mu na elastyczność, swobodne podejmowanie decyzji w ważnych sprawach życiowych oraz dokonywania wyborów. Jeśli człowiek ma pewne deficyty i posiada negatywny obraz siebie, to wpływa to na jego zachowanie. Może być mu trudno podejmować decyzje, odmawiać lub podejmować wyzwania.

Ukształtowane schematy emocjonalne stosunku do samego siebie mogą powodować spychanie własnych potrzeb na rzecz potrzeb innych. Osoba nie realizuje ważnych dla siebie celów życiowych, może być krytyczna wobec siebie, wobec swoich pragnień, negować je jako nieodpowiednie.

Jakie negatywne schematy emocjonalne mogą kierować życiem osoby.

1.Wrogość wobec samego siebie.

Osoba surowo ocenia swoje postępowanie. Neguje samą siebie, swoje pragnienia, poniża siebie. Często obwinia się za negatywne wydarzenia, mimo realnego braku wpływu na nie. Nie daje sobie ona prawa do miłości, szczęścia w życiu. Może ona sobie ciągle przypominać negatywne wydarzenia. Może karać siebie za drobne uchybienia. Myślenie na swój temat pełne jest wrogości do samego siebie. Osoba taka często siebie atakuje i karze.

2. Pomniejszanie ważności siebie.

Osoba czuje się gorsza od innych. Charakterystyczna jest tu postawa lekceważenia siebie, zawstydzania i braku szacunku wobec samego siebie. Osoba może wspominać sytuacje, w których czuła się pomijana, lekceważona, zawstydzona. Osoba umniejsza własne osiągnięcia, pomniejsza siebie, nie wierzy w siebie, w swoje zdolności. Czuje się bezsilna, wie że zawiedzie. Zaniedbuje ona swoje potrzeby, nie liczy się ze swoimi uczuciami. Często rezygnuje z rzeczy, które mogłyby przynieść jej korzyść.

3. Kontrolowanie i wywieranie presji na siebie.

Jest to postawa perfekcjonizmu oraz budowanie sobie presji do osiągnięć. Osoba nakazuje sobie doskonałość, musi być wydajna. Jest przekonana o tym, że musi spełniać wygórowane standardy, które narzuca sobie sama. Robi to by uniknąć krytyki od innych lub chce uzyskać akceptację i miłość. Gdy popełni błąd powoduje to w niej ogromny lęk oraz wstyd. Aby uniknąć doświadczania lęku próbuje się ciągle kontrolować i zmuszać do perfekcji. Nie pozwala ona sobie na słabość i rozluźnienie.

4. Wywyższanie siebie.

Jest to postawa wywyższania siebie i umniejszania innych. Osoba przekonana jest o własnej atrakcyjności. Czuje, że ma szczególne prawa. Korzysta z tłumu jako tła do zabłyśnięcia, wywyższa się. Osoba taka w swojej wizji świata jest w jego centrum. Zatem należy jej się wszystko. Może ona przeceniać własne zdolności. Oczekuje ona od innych podziwu. Nie liczy się z uczuciami innych.

5. Straszenie i przygnębianie siebie.

Postawa ta potęguje poczucie zagrożenia i wyczerpuje możliwości osoby. Osoba wszystko dostrzega w czarnych barwach i jako zagrożenie. Rozpamiętuje chwile katastrof, śmierci. Jest przekonana, że katastrofa spotka ją i jej bliskich i jest to nieuniknione. Nie można się przed tym uchronić. Osoba uważa, że życie jest kruche, niczego w nim nie można przewidzieć. Nie ma ona nadziei na poprawę, jest bezsilna wobec zdarzeń. W jej postawie jest wiele lęku, smutku i nieufności. Ciągle się zamartwia, jest tym zmęczona, czuje się osamotniona w cierpieniu.

6. Chaos wobec siebie.

Osoba ma niestabilne poczucie tożsamości, tego kim jest, jaka jest. Osoba ma w sobie sprzeczne wizje tego jaka jest. Ma w sobie sprzeczne oczekiwania wobec siebie, rożne pragnienia. Osoba ta nie ma w sobie poczucia stabilności, brak w niej punktów podparcia. Osoba taka często wybucha złością, rozpaczą, ma tendencję do gwałtownego przeżywania miłości, zazdrości, rozpaczy, poczucia winy i krzywdy. Trudno jej planować i być systematyczną. Może być agresywna w stosunku do siebie i do innych.

7. Odgrywanie siebie.

Jest to postawa kreowania siebie i ogrywania jak roli. Osoba koncentruje się na tym jak jest odbierana, jak inni na nią reagują. Na tej podstawie osoba buduje swoje poczucie własnej wartości. Zachowuje się tak by wzbudzać pozytywne reakcje otoczenia. Osoba taka będzie uwodzić, manipulować innymi. Bardzo źle reaguje na brak pozytywnych reakcji ze strony otoczenia. Może reagować burzliwie, emocje mogą być zmienne, jednak bardzo płytkie. Osoba nie ma stałych przekonań na swój temat, jest ona zależna od innych.

Powyższe schematy emocjonalne są pewnym zbiorem tego jak można traktować siebie i otoczenie. Wzorce te mogą się mieszać. Na pewno nie służą one człowiekowi, utrudniają mu dobre życie i wpływają na wzmacnianie negatywnego obrazu siebie.

Jak budować pewność siebie?

Pierwszym krokiem jest podjęcie pracy nad zmianą tego, co Ci nie służy. Dzięki psychoterapii lub pomocy psychologa odkryjesz, że można być dla siebie dobrym, kochającym i akceptującym. To przynosi ogromna ulgę i ukojenie.

Zrzucasz kajdany przekazów rodzinnych, powinności, nabierasz głęboko powietrza i zaczynasz żyć po swojemu, swoim życiem.

Dając sobie szacunek i godność i prawo do bycia, do mówienia, do wyrażania swojej opinii, do dobrego życia. To tak jakby w Tobie rozkwitała roślina, która początkowo jest maleńka i bardzo wątła. Z czasem jak będziesz pracować, odkrywać czego chcesz, czego potrzebujesz i uczyć się tego wyrażać, będzie ona rosła.

Twoja pewność siebie będzie stawała się silnym drzewem z mocnym systemem korzeni dającym Ci poczucie pewności siebie, silnej tożsamości, prawa do bycia tu po swojemu, silny pień dający poczucie bezpieczeństwa i stabilności w zmiennym i niepewnym świecie oraz piękną koronę będącą rozwojem twoich potencjałów, zdolności, będącą twoimi relacjami ze światem, z innymi.

Moment pojawienia się zmian, w metaforze tej małej roślinki w drzewo, jest dla mnie odrodzeniem, pełnym nadziei na to co przyniesie życie. Czymś najbardziej wzruszającym w procesie pracy terapeutycznej.

Wierzę, że jeśli masz w sobie gotowość do pracy, to możesz odkryć w sobie ziarna pewności siebie i budować swoje silne JA. Dbające o siebie, kochające siebie i innych. Dające oparcie i zaufanie do świata. Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia i dobrego towarzyszenia w poszukiwaniu siebie, zapraszam do rozpoczęcia wędrówki ku odrodzeniu JA. Spotkajmy się w naszym gabinecie terapeutycznym GAJ w Warszawie, w Śródmieściu. Tutaj zaczniesz psychoterapię, która pomoże Ci w zmianie.

 

J. Mellibruda, „Siedem ścieżek psychoterapii.”

/Fot. Freeimages/

Print Friendly, PDF & Email
Anna Raczkiewicz

Anna Raczkiewicz

Współtworzę GAJ. Od wielu lat pracuję terapeutycznie z dorosłymi, a z młodzieżą od kilkunastu lat. Inspirację do pisania czerpię z dnia codziennego. Poszukuję rozumienia i sensu w trudnych doświadczeniach, które spotykają człowieka.
Anna Raczkiewicz

Ostatnie wpisy Anna Raczkiewicz (więcej)

Udostępnij na:
Facebook
Facebook
Google+
Google+
http://gajterapii.pl/pewnosc-siebie-jak-traktuje-siebie/
RSS
Twitter
INSTAGRAM

Ciekawy tekst? Udostępnij go innym!