Wewnętrzne głosy- dialog JA

„jesteś beznadziejny, na pewno ci to nie wyjdzie, widzisz pomyliłeś się, jak zawsze…”

z drugiej strony dobiega głos „właściwie, to kiedyś już mi to wyszło i to całkiem dobrze, każdy czasem się myli, właściwie ten błąd, to nic takiego”.

Zapewne niektórym takie dialogi wewnętrzne są znane. Taka myśl w głowie, która krytykuje cokolwiek się zrobi, taka myśl, która wymaga efektów, perfekcyjności, taka która każe wycofać się, by nie zwracać na siebie uwagi ludzi, może lepiej się nie wychylać.

Wiele wewnętrznych głosów.

 

Taka wielość głosów, to nic strasznego, to naturalny proces, który zachodzi u większości osób. Niektórzy są tego bardziej świadomi inni mniej. Pojawienie się świadomości swoich głosów, naturalnie pobudza do szukania i odkrywania kolejnych. Wewnętrzne głosy nie oznaczają choroby. Czasami, niektórzy moi klienci są zaskoczeni, gdy wyciągam na światło dzienne ich głosy. Są to aspekty JA, wg dialogowej koncepcji osobowości, JA posiada rożne reprezentacje, które ujawniają się w życiu poprzez głos w głowie, sposób myślenia i działania.

Wewnętrzna drużyna.

 

Te głosy JA tworzą tzw. społeczność umysłu, taką wewnętrzną drużynę różnych postaci, które mają swój ważny wkład w życie człowieka. Postać zapewne najłatwiejsza do namierzenia to „wewnętrzny krytyk” zawsze coś skomentuje, oceni, on nie pozwala na śmiałe i odważne działania. Możesz odkryć w sobie głos JA szlachetnego, wielkodusznego, niepewnego, aktywnego, to może być wewnętrzne dziecko, wymagający rodzic lub wspierający przyjaciel.

Te postaci JA prowadzą ze sobą dialogi, często możesz je usłyszeć, kiedy nie wiesz jaką podjąć decyzję. Dialogi JA mogą być monologami wygłaszanymi przez jakieś kawałki JA, lub rozmową między nimi, albo zmianą perspektywy widzenia sytuacji. Takie dialogi mają pozytywny wpływ na twoją samoocenę i emocje. Jeśli jednak twoje dialogi są konfrontacyjne powodować mogą podwyższenie lęku i poczucie osamotnienia. Często dzieje się też tak, że dominuje jeden aspekt JA, np. perfekcjonista, a inne postaci są spychane na bok bądź wydziedziczone. Postaci wewnętrznych może być bardzo wiele, kilka podstawowych dostępnych większości osób zostaną przedstawione poniżej.

Przykładowe postaci JA, czyli ich głosy to:

 

Obrońca- kontroler– monitoruje i ocenia wszystkie zagrożenia, które maski_kolaznapotykasz, pilnuje on niczym rodzic, jaki możesz lub powinieneś być aby świat cię zaakceptował.

Popychacz lub poganiacz– pomoże ci osiągnąć sukces, bowiem potrafi wyznaczać ci zadania i o nich ciągle przypominać, a lista może się nie kończyć albo być coraz bardziej ambitna. To on może spowodować bóle głowy, bezsenność, ataki serca i zrzędliwy stosunek do życia. Osoba z silnym aspektem popychacza zrobi coś zanim inni to zauważą. On nie pozwala na odpoczynek.

Plażowicz, Leniuch– to postaci, które zwalniają popychacza, zachęcają Cię do nic nie robienia. Głos ten pozwala ci zwolnić tempo, zadbać o siebie, cieszyć się chwilą.

Krytyk– nie pozwala on doświadczyć przyjemności życia, bo może to być niebezpieczne. Jest bardzo inteligentny, logiczny, zawsze znajdzie odpowiednie argumenty. Pokazuje ci twoje błędy nawet te najmniejsze.

Porównywacz– jeden z obrazów krytyka, zawsze cię z kimś porówna, tak, że wypadniesz blado. Zawsze pokaże ci, że jest ktoś lepszy do ciebie. Możesz poczuć się gorszy, mniejszy, jako człowiek drugiej kategorii i zdystansowany wobec ludzi, z którymi się porównujesz.

Perfekcjonista– może mieć wymagania, które staną się dla ciebie ciężarem. Wszystko musisz robić jak najlepiej, najdokładniej, lepiej niż inni. Jego wymagania są bardzo trudne do spełnienia, a czasem wręcz niemożliwe.

Autokraci- Władza, Ambicja, Samolub– władza jest realnym odczuciem każdego, możesz z niej korzystać jako formy do kontroli innych lub korzystać z niej bardziej świadomie. Głos ten trzyma cię daleko od twojej bezbronności, utrzymuje twoją strefę wpływów, jednak im dalej od siebie, tym bardziej jesteś odizolowany od bliskości z ludźmi.

Przymilaczek– głos ten może sprawić, że zapomnisz o sobie, będziesz żyć tak by inni byli zadowoleni, by inni się nie złościli. Rozwinięty przymilaczek potrafi „czytać w myślach”, jest on w stanie domyśleć się czego inni mogą potrzebować. Często te przypuszczenia są bardzo schematyczne i nie zawsze realne. Niebezpieczeństwo poddania się tej sferze jest takie, że nie dbasz o siebie i swoje potrzeby.

Wewnętrzne dziecko– bawiące się, magiczne i bezbronne, to ostanie najczęściej zagłuszane przez inne postaci. Za tym aspektem JA kryje się lęk, wrażliwość, łatwo jest je zranić, dziecko żyje w ciągłym lęku przed porzuceniem. Dziecko nigdy nie dorasta, bo to nie jego rola. To ważny aspekt JA, ta bezbronność dziecka pozwala na miłość, dzięki niej otwierasz się na bliskość z drugim człowiekiem.

Głosy, których nie akceptujemy.

 

Mogą być też takie głosy JA, które są nie akceptowane czyli wydziedziczone, nie dajesz sobie pozwolenia by takim być, może to być siła, zmysłowość. Takie spychane i nie słuchane głosy, to często trudne do zaakceptowania stany. Może to być JA agresywne lub złoszczące się. Jeśli przez całe twoje życie nie wolno ci było się złościć, nie wolno okazywać złości wobec rodziców, może to być ta część JA, której nie akceptujesz i jest ona ukryta gdzieś w piwnicy twojego JA. Niebezpieczeństwo takiego stanu polega na tym, że ta część twojego JA nie rozwija się, nie nabywasz umiejętności radzenia sobie np. ze złością. Co może powodować pojawieniem się niekontrolowanych wybuchów złości w sytuacjach do tego nieadekwatnych. Twoje ja złoszczące się jest dzikie, często niedojrzale, może ma kilka lat i reaguje jak małe dziecko. Nie mogło dojrzeć z Tobą.

Twoje głosy są dobre, mogą ci pomóc w realizowaniu siebie. Jednak warunkiem tego jest ich świadomość oraz integracja. Dorosłość, to świadomość swoich głosów, to zintegrowanie swoich aspektów JA, pozwolenie by wszystkie były dostępne w równowadze.

Dialog, który jest dobry dla ciebie, czyli adaptacyjny pomaga rozpoznać nowości, zrozumieć innych ludzi, motywy ich postępowania. Możesz dzięki temu odejść na chwilę od własnej perspektywy widzenia sytuacji. Pomagają przez to przewidywać skutki działań. Pomagają radzić sobie z emocjami po rozstaniu poprzez rozmowy z osobą która odeszła. Powodują wzrost samokontroli, samoregulacji emocji czyli uspokojenia się oraz zwiększają samopoznanie. Możliwość rozpoznania tych różnych obszarów twojego JA pozwala obniżyć napięcie, powoduje rozwój, a nawet wzrost poczucia sensu życia.

Kiedy dialogi JA nie są dla ciebie dobre?

 

Wtedy, gdy w twoich dialogach dominuje jakiś jedna pozycja JA, jedna postać.  Wtedy nie ma możliwości negocjacji, porozumienia między innymi głosami JA. Często głos jednego aspektu JA jest schematyczny, mało elastyczny, zawsze przewiduje ten sam scenariusz. Nie ma tutaj możliwości otworzenia się na nowe perspektywy, to trzyma cię w starych schematach, utrudnia zaufanie i otwartość wobec ludzi i sytuacji. Nie są adaptacyjne kiedy zastępują działanie albo blokują je przez wątpliwości. Kiedy rozpamiętujesz przykrości, gdy nie ma żadnych dialogów, pojawia się tylko jeden głos, który wie najlepiej. Nie służą ci również, gdy twoje aspekty JA są jedynie ekspresją emocji. Stanem, który może niepokoić jest kakofonia głosów, wewnętrzna pustka lub izolacja głosów, brak porozumienia.

W rozwoju JA ważne jest dążenie do refleksji nad bogactwem głosów. Zdrowie to budowanie zintegrowanego JA, takiego gdzie twoje głosy mogą ze sobą rozmawiać, jest miejsce dla każdego z nich, każdy może zostać wysłuchany, bo ma coś ważnego do powiedzenia. Wtedy gdy jest integracja jest spójność, jest rozwój. Dialog wewnętrzny staje się narzędziem do rozwoju, bowiem pracujesz nad wyższą oceną samego siebie. Twoje głosy zaczynają ci służyć, są twoimi przyjaciółmi, którzy radzą co jest dla ciebie dobre. Pozwalasz sobie na różne aktywności- lęk nie paraliżuje, dostrzegasz różne perspektywy, polepsza się twoja komunikacja z ludźmi, bowiem jesteś w stanie zobaczyć ich punkt wiedzenia. Aby integracja była możliwa ważne jest spotkanie się z tym co one chcą ukryć, czemu nie pozwalają się wydostać, czego się boją. Dopiero wtedy możesz otworzyć się na bogactwo dialogu swojego JA. Psychoterapia podczas, której można skorzystać z   metody dialogu wewnętrznych głosów, rozmowy aspektów JA pomaga w ich rozpoznaniu i integracji.

/fot. freeimages.com/

H. Stone, S. Stone, Obejmując nasze Ja.

P. K. Oleś, Dialogowe funkcje ja- implikacje dla zdrowia.

Print Friendly, PDF & Email
Anna Raczkiewicz

Anna Raczkiewicz

Współtworzę GAJ. Od wielu lat pracuję terapeutycznie z dorosłymi, a z młodzieżą od kilkunastu lat. Inspirację do pisania czerpię z dnia codziennego. Poszukuję rozumienia i sensu w trudnych doświadczeniach, które spotykają człowieka.
Anna Raczkiewicz

Ostatnie wpisy Anna Raczkiewicz (więcej)

Udostępnij na:
Facebook
Facebook
Google+
Google+
http://gajterapii.pl/wewnetrzne-glosy-dialog-ja/
RSS
Twitter
INSTAGRAM

Ciekawy tekst? Udostępnij go innym!