Dlaczego tracimy pewność siebie?

Dlaczego tracimy pewność siebie?

Bywają takie momenty w życiu kiedy dostrzegasz, że twoja mała pewność siebie blokuje Cię i utrudnia osiągnięcie czegoś więcej. Postanawiasz coś zmienić, już nie chcesz tracić pewności siebie. Dlaczego przez tak wiele lat czułeś się niepewnie?

Nasz obraz siebie kształtuje się w procesie wychowania. W domu nabywamy doświadczeń, które kształtują nasze reakcje, sposoby radzenia sobie w życiu oraz naszą pewność siebie. Jest to oczywiście pewne uproszczenie, bowiem czynniki wpływające na kształtowanie się osobowości i obrazu siebie mogą być bardzo złożone. Nie zawsze da się ułożyć je w jeden uniwersalny wzór, każdy człowiek jest indywidualny. Jednak psycholodzy ciągle szukają wyjaśnień natury ludzkiej , aby opisać go przez pewne schematy emocjonalne.

Pewność siebie budowana jest w dzieciństwie.

Rodzice poprzez swój stosunek do dziecka kształtują w nim postawę relacji ze światem oraz relacji ze samym sobą. To czy dziecko stanie się dla siebie dorosłym wyrozumiałym, akceptującym błędy, troskliwym i kochającym ma swoje źródła w dzieciństwie.

To w tym czasie dziecko uczy się radzenia sobie ze swoimi emocjami, samokontroli swoich impulsów oraz stosunku do samego siebie. W okresie dzieciństwa buduje się pewność siebie oraz obraz samego siebie.

Jeśli potrzeby dziecka nie są wysłuchiwane, a chodzi tu o podstawowe potrzeby maleńkiego dziecka jak nakarmienie, przytulenie, reagowanie matki na jego nastrój, to uczy się ono czy wolno mu zgłaszać swoje potrzeby, czy też nie. Jeśli matka nie reaguje na płacz dziecka, może ono przestać go wyrażać.

Relacja matka- dziecko, baza budowania pewności siebie.

J.Bowlby brytyjski psychiatra stworzył koncepcję więzi budowanej w oparciu o relację matka-dziecko. Okazuje się, że ta podstawowa relacja silnie wpływa na postawę dziecka wobec świata i samego siebie. Psycholog stworzył koncepcję kształtowania się charakteru osoby na podstawie tej więzi.

W dziecku, na którego potrzeby opiekunowie reagują w nieadekwatny sposób lub wcale budują się mechanizmy obronne, czyli sposoby reagowania i radzenia sobie z sytuacją. Mają one uchronić dziecko przed cierpieniem i lękiem poprzez niepamięć doświadczeń, nadawanie im zniekształconych znaczeń. Wiele takich mechanizmów pozostaje rozwijana do samej dorosłości. Często gdy człowiek doświadcza niezrozumienia, cierpienia, albo odmienności, osoba rozpoczyna psychoterapię.

Zdrowe relacje.

Dobre funkcjonowanie człowieka pozwala mu na elastyczność, swobodne podejmowanie decyzji w ważnych sprawach życiowych oraz dokonywania wyborów. Jeśli człowiek ma pewne deficyty i posiada negatywny obraz siebie, to wpływa to na jego zachowanie. Może być mu trudno podejmować decyzje, odmawiać lub podejmować wyzwania.

Ukształtowane schematy emocjonalne stosunku do samego siebie mogą powodować spychanie własnych potrzeb na rzecz potrzeb innych. Osoba nie realizuje ważnych dla siebie celów życiowych, może być krytyczna wobec siebie, wobec swoich pragnień, negować je jako nieodpowiednie.

Co powoduje, że tracisz pewność siebie.

Sposób w jaki dzisiaj siebie traktujesz. Jest to nieświadome powielanie tego, jak kiedyś byłeś traktowany przez rodziców. Być może rozpoznajesz swój wewnętrzny głos, który często sztorcuje Cię kiedy popełniłeś błąd.

Rozpoznaj swoje negatywne schematy emocjonalne, które obniżają pewność siebie.

1.Wrogość wobec samego siebie.

Surowo oceniasz swoje postępowanie. Negujesz samą siebie, swoje pragnienia, poniżasz siebie. Często obwiniasz się za negatywne wydarzenia, mimo realnego braku wpływu na nie. Nie dajesz sobie prawa do miłości, szczęścia w życiu. Możesz sobie ciągle przypominać negatywne wydarzenia. Możesz karać siebie za drobne uchybienia. Myślenie na swój temat pełne jest wrogości do samego siebie. Często siebie atakujesz i karzesz.

  1. Pomniejszanie ważności siebie.

Czujesz się gorsza od innych. Charakterystyczna jest tu postawa lekceważenia siebie, zawstydzania i braku szacunku wobec samego siebie. Możesz wspominać sytuacje, w których czułeś się pomijany, lekceważony, zawstydzony. Umniejszasz własne osiągnięcia, pomniejszasz siebie, nie wierzysz w siebie, w swoje zdolności. Czujesz się bezsilny, wiesz że zawiedziesz. Zaniedbujesz swoje potrzeby, nie liczysz się ze swoimi uczuciami. Często rezygnujesz z rzeczy, które mogłyby przynieść Ci korzyść.

  1. Kontrolowanie i wywieranie presji na siebie.

Jest to postawa perfekcjonizmu oraz budowanie sobie presji do osiągnięć. Nakazujesz sobie doskonałość, musisz być wydajna. Jesteś przekonana o tym, że musisz spełniać wygórowane standardy, które narzucasz sobie sama. Robisz to by uniknąć krytyki od innych lub chcesz uzyskać akceptację i miłość. Gdy popełnisz błąd powoduje to w tobie ogromny lęk oraz wstyd. Aby uniknąć doświadczania lęku próbujesz się ciągle kontrolować i zmuszać do perfekcji. Nie pozwalasz sobie na słabość i rozluźnienie.

  1. Wywyższanie siebie.

Jest to postawa wywyższania siebie i umniejszania innych. Jesteś przekonana o własnej atrakcyjności. Czujesz, że masz szczególne prawa. Korzystasz z tłumu jako tła do zabłyśnięcia, wywyższasz się. W swojej wizji świata jesteś w jego centrum. Zatem należy ci się wszystko. Możesz przeceniać własne zdolności. Oczekujesz od innych podziwu. Nie liczysz się z uczuciami innych.

  1. Straszenie i przygnębianie siebie.

Postawa ta potęguje poczucie zagrożenia i wyczerpuje możliwości osoby. Wszystko dostrzegasz w czarnych barwach i jako zagrożenie. Rozpamiętujesz chwile katastrof, śmierci. Jesteś przekonany, że katastrofa spotka ciebie i twoich bliskich i jest to nieuniknione. Nie można się przed tym uchronić. Uważasz, że życie jest kruche, niczego w nim nie można przewidzieć. Nie masz nadziei na poprawę, jesteś bezsilny wobec zdarzeń. W twojej postawie jest wiele lęku, smutku i nieufności. Ciągle się zamartwiasz, jesteś tym zmęczony, czujesz się osamotniony w cierpieniu.

  1. Chaos wobec siebie.

Masz niestabilne poczucie tożsamości, tego kim jesteś, jaka jesteś. Czujesz a w sobie sprzeczne wizje tego jaka jesteś. Masz w sobie sprzeczne oczekiwania wobec siebie, rożne pragnienia. Nie masz w sobie poczucia stabilności, brak ci punktów podparcia. Często wybuchasz złością, rozpaczą, masz tendencję do gwałtownego przeżywania miłości, zazdrości, rozpaczy, poczucia winy i krzywdy. Trudno ci planować i być systematyczną. Możesz być agresywna w stosunku do siebie i do innych.

  1. Odgrywanie siebie.

Jest to postawa kreowania siebie i odgrywania jak roli. Koncentrujesz się na tym jak jesteś odbierana, jak inni na ciebie reagują. Na tej podstawie budujesz swoje poczucie własnej wartości. Zachowujesz się tak by wzbudzać pozytywne reakcje otoczenia. Będziesz uwodzić, manipulować innymi. Bardzo źle reagujesz na brak pozytywnych reakcji ze strony otoczenia. Możesz reagować burzliwie, emocje mogą być zmienne, jednak bardzo płytkie. Nie masz stałych przekonań na swój temat, jest ono zależne od innych.

Powyższe schematy emocjonalne są pewnym zbiorem tego jak można traktować siebie i otoczenie. Wzorce te mogą się mieszać. Na pewno nie służą one człowiekowi, utrudniają mu dobre życie i wpływają na wzmacnianie negatywnego obrazu siebie.

Jak budować pewność siebie?

Pierwszym krokiem jest podjęcie pracy nad zmianą tego, co Ci nie służy. Dzięki psychoterapii lub pomocy psychologa odkryjesz, że można być dla siebie dobrym, kochającym i akceptującym. To przynosi ogromna ulgę i ukojenie.

Zrzucasz kajdany przekazów rodzinnych, powinności, nabierasz głęboko powietrza i zaczynasz żyć po swojemu, swoim życiem.

Dając sobie szacunek i godność i prawo do bycia, do mówienia, do wyrażania swojej opinii, do dobrego życia. To tak jakby w Tobie rozkwitała roślina, która początkowo jest maleńka i bardzo wątła. Z czasem jak będziesz pracować, odkrywać czego chcesz, czego potrzebujesz i uczyć się tego wyrażać, będzie ona rosła.

Twoja pewność siebie będzie stawała się silnym drzewem z mocnym systemem korzeni dającym Ci poczucie pewności siebie, silnej tożsamości, prawa do bycia tu po swojemu, silny pień dający poczucie bezpieczeństwa i stabilności w zmiennym i niepewnym świecie oraz piękną koronę będącą rozwojem twoich potencjałów, zdolności, będącą twoimi relacjami ze światem, z innymi.

Moment pojawienia się zmian, w metaforze tej małej roślinki w drzewo, jest dla mnie odrodzeniem, pełnym nadziei na to co przyniesie życie. Czymś najbardziej wzruszającym w procesie pracy terapeutycznej.

Wierzę, że jeśli masz w sobie gotowość do pracy, to możesz odkryć w sobie ziarna pewności siebie i budować swoje silne JA.

Dbające o siebie, kochające siebie i innych.

Dające oparcie i zaufanie do świata.

Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia i dobrego towarzyszenia w poszukiwaniu siebie, zapraszam do rozpoczęcia wędrówki ku odrodzeniu JA. Spotkajmy się w naszym gabinecie terapeutycznym GAJ w Warszawie. Tutaj zaczniesz psychoterapię, która pomoże Ci w zmianie.

J. Mellibruda, „Siedem ścieżek psychoterapii.”

Photo by Matthew Henry on Unsplash

Kolejne wpisy

Zadzwoń i umów sesję

    Konsultacja psychoterapeutyczna

    Napisz krótko z czym masz problem. Dobierzemy odpowiedniego psychoterapeutę i zaproponujemy termin sesji.