Nastolatek-kiedy zacząć się martwić?

Nastolatek-kiedy zacząć się martwić?

Okres dojrzewania to czas, kiedy w ciągu kilkudziesięciu miesięcy młody człowiek staje się biologicznie, psychicznie, społecznie kimś zupełnie innym. Tak intensywnych zmian już więcej nie ma, przy dojrzewaniu dorosłość to nuda i rutyna.

Okres dojrzewania to czas wielu napięć zarówno dla nastolatka jak i rodziców.
O tym jak przetrwać dojrzewanie można przeczytać w artykułach z serii NASTOLATEK: Nastolatek- czego się spodziewać?, Nastolatek – jak przetrwać bunt oraz Co chciałby usłyszeć Twój nastolatek?

Tym razem chce zasygnalizować kiedy zacząć się martwić o nastolatka i szukać pomocy u specjalistów, aby pomóc mu pokonać napotkane trudności.

Nastolatek widzi i przeżywa

Trzeba mieć świadomość, iż nastolatek ( mniej więcej w okolicach siódmej klasy ) aktualizuje informację na swój temat i swojej rodziny. Zaczyna rozumieć co się dzieje w życiu jego rodziny, porównuje czy podobnie jest w rodzinach jego znajomych.

Kiedy sam czujesz/wiesz, że w Waszej rodzinie jest problem, nie okłamuj się, że nastolatek tego nie widzi – WIDZI i przeżywa. Potrafi surowo oceniać rodziców, ale i siebie. Może obwiniać siebie za obecny stan rzeczy.

Nastolatkowi należy się prawda, szczere opowiedzenie na stawiane przez niego pytania. Tylko wtedy może się poczuć w życiu bezpiecznie i mieć zaufanie do rodziców.

Niepokojące zachowania

Zdecydowanie warto przyjrzeć się temu co dzieje się w życiu nastolatka. Gdy zauważamy:

  • widoczną zmianę w zachowaniu nastolatka – np. kiedyś aktywny i pełen humoru teraz smutny i bierny, macie poczucie, iż znika Wasze dziecko;
  • nastolatek nie nawiązuje relacji rówieśniczych i siedzi w domu – wtedy nie może budować sieci kontaktów społecznych poza rodziną;
  • grupa rówieśnicza nastolatka wydaje się Wam „podejrzana” – warto wtedy przede wszystkim poznać kolegów czy koleżanki swojego dziecka, tylko wtedy można w miarę obiektywnie ocenić, czy jest się czym martwić;
  • nastolatek nie je, traci na wadze – warto wtedy zmierzyć BMI dziecka, to najprostsza forma weryfikacji czy waga jest prawidłowa dla wieku i wzrostu;
  • nastolatek nie może jeść, ma bóle brzucha, biegunki, wymioty – najprawdopodobniej nie radzi sobie z napięciem, stresem i reaguje psychosomatycznymi objawami;
  • chronicznie nie może wstać z łóżka, jest ospały, nic mu się nie chce – warto sprawdzić, czy to nie są objawy depresji;
  • nie może zasnąć, budzi się w nocy, boi się spać sam – być może nie radzi sobie z silnym lękiem;
  • nie chce iść do szkoły, do sklepu, obawia się oceny innych;
  • wypowiada „dziwne”, nieprawdziwe treści, które nie mają potwierdzenia w rzeczywistości;
  • widzi lub słyszy coś czego faktycznie nie widać, nie słychać;
  • znikają Wam pieniądze.

Szkodliwe radzenie sobie z emocjami nastolatka.

Nastolatki muszą radzić sobie z napływającymi emocjami. Czasami te emocje je przerastają. Dodatkowo gdy nie mają wsparcia ze strony dorosłych, radzą sobie ze sobą tak jak potrafią. Do szkodliwych sposobów radzenia sobie z przerastającymi emocjami możemy zaliczyć m.in. :

  • samookaleczenia (najczęstsze miejsca to nadgarstki, przedramiona ale i uda, brzuch, pięty, miednica);
  • myśli samobójcze i zamiary samobójcze (zbieranie leków, szykowanie sznura, pisanie listu pożegnalnego);
  • próby samobójcze;
  • uzależnienia od substancji psychoaktywnych;
  • uzależnienia behawioralne – komputer, telefon;
  • wyżywanie się na innych;
  • odcinanie się od emocji poprzez zachowania obojętne – zamrażanie się emocjonalne, bycie jakby za szybą „nic mnie nie obchodzi”, „mam to gdzieś”.

Co robić gdy dzieje się źle?

  • Zdecydowanie nie bać się wzywać karetki / zawieźć na ostry dyżur psychiatryczny, gdy dziecko deklaruje chęć odebrania sobie życia.
  • Traktować samookaleczenia jako sygnał, że nastolatek nie radzi sobie z regulacją negatywnych emocji.
  • Poważnie traktować wypowiadane, pisane myśli samobójcze.
  • Gdy nastolatek opowiada, o czymś z czym mu trudno, to wysłuchać go, nie bagatelizować problemu, nie oceniać, nie pouczać. Po prostu WYSŁUCHAĆ i PRZYTULIĆ.
  • Gdy nastolatek chce porozmawiać ze specjalistą umożliwić mu to.
  • Jeżeli niepokoi Was zachowanie dziecka zasięgnąć porady specjalisty – psychologa czy psychoterapeuty dzieci i młodzieży lub psychiatry.
  • Przed wizytą u specjalisty zrobić nastolatkowi podstawowe badania m.in: morfologia, mocz, poziom hormonów.

Pomoc psychoterapeutyczna dla nastolatka.

Do możliwych form wsparcia nastolatka należą:

Psychoterapia indywidualna młodzieży – pamiętaj, że psychoterapię prowadzi PSYCHOTERAPEUTA czyli osoba w trakcie lub po ukończeniu 4-letniego szkolenia psychoterapeutycznego.

Terapia grupowa dla młodzieży – zwłaszcza korzystna dla nastolatków, mających trudność w nawiązywaniu relacji z rówieśnikami.

Terapia rodzinna – niezbędna m.in. gdy w rodzinie nie ma między sobą komunikacji, jest wzajemna wrogość czy gdy nastolatek nie chce skorzystać z indywidualnej psychoterapii. W terapii rodzinnej uczestniczy cała rodzina, nastolatek czuje, że nie tylko on pracuje nad zmianą.

Konsultacja psychiatryczna – aby wykluczyć lub zdiagnozować u nastolatka całościowe zaburzenia rozwoju, zaburzenia psychiczne czy wprowadzić farmakoterapię.

Włączenie leków przez psychiatrę. Bywa, że bez farmakoterapii nie da się rozpocząć psychoterapii. Należy pamiętać, iż farmakoterapia zmniejsza tylko występujące objawy, nie rozwiąże trudności nastolatka czy rodziny.

Hospitalizacja na oddziale dziennym lub zamkniętym. Dla mieszkańców Warszawy zamknięte oddziały młodzieżowe, przyjmujące w trybie ostro dyżurowym znajdują się w Instytucie Psychiatrii i Neurologii (dla młodzieży 13-19 lat) w Warszawie, w Szpitalu Psychiatrycznym w Józefowie (14-18 lat) i Konstancinie (14-18 lat).

Obecnie jest wiele możliwości, aby pomóc nastolatkowi. Przede wszystkim poszukajcie specjalisty godnego zaufania – psychologa dziecięcego czy psychoterapeuty dzieci i młodzieży. Następnie należy pozwolić specjaliście zbadać co jest trudnością nastolatka, rodzica a może całej rodziny. Wtedy można zaprojektować jakie wsparcie będzie najlepsze. Czasami warto skorzystać z kilku rodzajów wsparcia.

Zadzwoń i umów sesję

    Konsultacja psychoterapeutyczna

    Napisz krótko z czym masz problem. Dobierzemy odpowiedniego psychoterapeutę i zaproponujemy termin sesji.